Transakcja swap
Transakcja swap - umowa, na podstawie, której dwie strony kupują i sprzedają wzajemnie
serię strumieni finansowych, które charakteryzują się stałym lub zmiennym
oprocentowaniem, w tej samej lub różnych walutach, których wartość jest dla stron
transakcji ekwiwalentem w momencie zawarcia umowy.
Bardzo często kontrakt swap nazywa się kontraktem zamiany długów. Inne określenie
mówi, że są to umowy zawierane przez dwie spółki, polegające na wymianie przyszłych
płatności według wcześniej określonych zasad.
Przykładem umowy swap obejmującej wymianę przepływów gotówkowych może być
transakcja, w której strona A zobowiązuje się płacić stronie B corocznie przez 5 lat odsetki
od l miliona funtów ustalane na podstawie stałej stopy procentowej. W zamian strona B
może płacić przez ten sam okres odsetki od l miliona funtów ustalane na podstawie zmiennej
stopy procentowej. Strony umowy swapowej nazywane są partnerami, natomiast
przepływy gotówkowe będące przedmiotem umowy są z reguły związane z instrumentami
dłużnymi lub walutami obcymi.
Dwa podstawowe rodzaje transakcji swapowych:
-procentowe,
-walutowe.
formy
W praktyce występują jeszcze formy złożone, które są kombinacją tych dwóch
podstawowych rodzajów operacji swapowych.
Celem przeprowadzania operacji swapowych jest wykorzystywanie korzyści
komparatywnych, które występują na rynkach finansowych w związku ze zróżnicowaną
oceną tych rynków oraz niejednakowymi możliwościami dostępu do rynków stron
zaangażowanych w operację.
Dla ułatwienia inwestorom dokonywania transakcji spawowych powołano specjalne
instytucje. Są to pośrednicy ułatwiający kojarzenie partnerów oraz przeprowadzanie
transakcji. Organizatorzy rynku swapów (pośrednicy) mogą zajmować się wyszukiwaniem
obu stron transakcji lub występować jako jedna ze stron transakcji na własny rachunek. Ta
druga sytuacja naraża organizatora rynku na duże ryzyko finansowe. Praktycznie po to
zawiera się transakcje swapowe, aby uniknąć ryzyka, organizator takie ryzyko podejmuje.
Ma to istotny wpływ na wycenę kontraktu swapowego, która musi uwzględniać
premię za ponoszone ryzyko.
Oficjalnie pierwszy swap procentowy został zawarty w 1981 roku przez koncern IBM i Bank
Światowy. Rozwój tego rynku od tego momentu jest bardzo szybki i dzisiaj praktycznie w
kontraktach swapowych jest zaangażowane najwięcej kapitału ze wszystkich instrumentów
pochodnych.
Rynek swapów powstał ponieważ instrumenty tego rynku pozwalają uniknąć wielu
ograniczeń rynku opcji i kontraktów terminowych. Przede wszystkim swapy są dopasowane
do indywidualnych potrzeb obu stron kontraktu. Partnerzy kontraktu mogą ustalić dowolną
kwotę, którą chcą wymienić w ramach kontraktu i nie są tu ograniczeni żadnymi stałymi
warunkami jakie są charakterystyczne dla instrumentów notowanych na giełdzie. Również
ustalenie terminu wygaśnięcia kontraktu jest regulowane przez partnerów kontraktu, którzy
ustalają termin najdogodniejszy dla siebie. Dzięki temu kontrakty swap najczęściej mają
znacznie dłuższy horyzont czasowy niż instrumenty notowane na giełdach.
Na rynku swapów o transakcji wiedzą jedynie partnerzy kontraktu. Na giełdach obserwuje
się aktywność największych inwestorów, którzy przy dużych transakcjach nie są w stanie
zachować anonimowości. Poza tym rynki swapów są wolne od regulacji i ingerencji
rządowych, co sprzyja dynamicznemu rozwojowi tego rynku.